Obrzędy
Sztuka Afryki jest silnie związana z religią
Religia - połączenie wiary w siły przyrody i kult przodków.
Dla zjawisk przyrody Afrykańczycy wynaleźli różne rodzaje magii i bóstw.
Bóstwa natury kierują urodzajem, hodowlą zwierząt, czuwają nad urodzeniem człowieka,
bogowie zamieszkują strumienie, pola, a także drzewa.
Często Afrykańczycy przed ścięciem drzewa modlą się do niego aby
przebłagać uczynioną krzywdę i prosząc, aby duch drzewa zamieszkał
w nowym domu np. w figurze wyrzeźbionej z tegoż drzewa.
Sztuka afrykańska, mimo iż sprawia prymitywne wrażenie,
ma wielowiekową tradycję. Obecnie większość prac artystów,
zamieszkujących Czarny Ląd, to dzieła folklorystyczne przeznaczone
przede wszystkim dla turystów. Jednak prawdziwa, prymitywna sztuka
afrykańska od kilkudziesięciu lat wywiera olbrzymi wpływ na twórców z całego świata.
Maski
Maski są największą, dominującą grupą wyrobów twórców z Czarnego Lądu.
Stanowią obraz tego, co niewidzialne - duchów, otaczających mieszkańców
Afryki.
Maski miały również więzić w sobie niematerialne moce,
ale jedynie po to, aby zwiększyć "rezerwy sił żywotnych" grupy
(rodziny, wioski czy też narodu). Drugą ich "misją" była kontrola
tychże mocy, aby nie uwolniły się i nie sprowadziły nieszczęścia
na całą społeczność. Jako materiał do ich tworzenia wykorzystywano
głównie drewno, ale także kość słoniową, metal i kamienie.
Sztuka afrykańska to sztuka ludów murzyńskich.
Etnografowie podzielili czarne ludy Afryki na dwie wielkie grupy:
- właściwe plemiona murzyńskie:
odznaczają się fizycznym podobieństwem, lecz przedstawiciele
tej grupy mówią różnymi językami
- plemiona mówiące językami zaliczanymi do rodziny Bantu:
członkowie tej rodziny posługują się tym spokrewnionym ze sobą językiem,
ale wykazują duże różnice fizyczne.
Sztukę Afryki można podzielić na:
- sztukę ludów zachodnich w dorzeczu Nigru i Konga,
- sztukę Afryki wschodniej i południowej.
Wspólne elementy:
dramatyczny i silny ekspresjonizm, omijanie naturalizmu i proporcji,
ostre i kanciaste formy, silne wyczucie plastyczne.
Choć plemiona różnią się pod względem języka, obyczajami, rzeźby afrykańskie
i maski mają wspólny charakter i podstawowy styl. Nie mają na celu kopiowania natury,
lecz ich cel to jedynie podkreślenie pewnych cech ciała lub twarzy,
zależnie od zamierzeń artysty. Sztuka w Afryce jest prawie wyłącznie domeną mężczyzn,
a masek mających funkcje obrzędowe nie wolno kobietom dotykać.
Część życia rodzinnego:
W przeciwieństwie do sztuki zachodniej, dzieła artystów afrykańskich stanowiły
integralną część życia ich twórców i innych mieszkańców kontynentu afrykańskiego.
Dlatego też naukowcy twierdzą, że bez zrozumienia sztuki afrykańskiej nie można
zrozumieć kultury Afryki. Maski odgrywały dominującą rolę we wszelkich rytuałach
religijnych, ale także w ceremoniach związanych np. z inicjacją młodych chłopców.
Rzeźby, stroje i obiekty rytualne symbolizowały z kolei pozycję społeczną i pomagały
utrzymywać kontrolę nad innymi członkami grupy. Przedmioty te często nosili królowie
i wodzowie plemienni, były też wykorzystywane przez nauczycieli do przedstawiania
idei i wartości.